Filofax voor een wervelkind

De Filofax, kent u hem nog? Zo'n losbladige agenda, een mapje eigenlijk, jaarlijks navulbaar en tegen het einde van het jaar zo uitpuilend dat een hond zijn jongen er niet meer in kon vinden? (Laat staan een mens zijn afspraken?) De Flair bracht steeds een ladylike versie uit - in mijn hoofd was het dan ook iets vrij vrouwelijks, maar ik kan mis zijn - en er waren ook neutralere versies. 

Verbannen door de smartphone en gedoemd tot verstoffen in de erfgoedhoek, dacht ik. Hoewel Google me nog erg veel recente exemplaren laat zien. Wie heeft dat nu nog? Wel, Zanne. Dat klinkt misschien als lichtelijk overdreven voor een kleuter van nog heel even vier, maar toch is het zo. En dat ziet er zo uit:

Zanne is, zo noem ik het, een wervelkind. Gezegend met het tweedekindsyndroom. Om me heen ken ik heel veel 'tweedsgeboornen' die een gelijkaardige kinderwandel vertonen als hun soortgenoten. alsof ze van in de buik voelden dat aandacht een te delen en dus kostbaar goed is. En een op alle mogelijke - en niet de meest aangename/subtiele - manieren te verwerven goed. Haar Filofax is een rechtstaande A5, maar ik had er misschien beter een dwarsligger van gemaakt...

Bovenop een overontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel wat betreft het in balans zijn van de aandachtsweegschaal is Zanne kampioen in het aanvoelen en overnemen van stemmingen en stress, en een grote nood aan good old rust en regelmaat. En laat een stressloos, rustig en regelmatig leven nu net niet aan mij besteed zijn...

We hadden het even gehad met beloningssystemen. Extrinsieke motivatie, weet u wel, het kind ging voor wat er aan vast hing, maar het eigenlijke veranderen van de situatie zou haar worst wezen. Dus ik dacht, ik onderneem poging zoveel om met een systeem wat rust en vrede aan ons dagdagelijks recept toe te voegen, maar de beloning is het systeem op zich. 

En dus kreeg Zanne een Filofax. Een dag/week/jaarplanner op kleutermaat. Met - u kunt gruwelen, maar het doet iets - een reeks moetjes. Want drama over luttele alledaagsheden is een werkpunt. (Als in: "Zanne, je bent net wakker, ga eens even naar het toilet."  - "Theaaaaaaater!")

Maar ook met 'waar gaan we heen - wat gaan we doen'. Met vaste aardigheden (zoals daar zijn: ontbijtgranen) op vaste dagen (zoals daar zijn: woensdag).

En met allerlei beesten die op het eind van de dag een gevoel toegekend kunnen krijgen.

Ik nam Zo Geknipt! nog eens ter hand en stikte een hoesje voor de map, in een stukje Ikeacanvas uit het prille begin van mijn naaicarrière.

Of het werkt? Ze vindt het in elk geval iets, haar Filofax. Neemt hem regelmatig vast om het voorbije deel van de dag te evalueren, en is daarbij wisselend erg mild of heel streng voor zichzelf.

Soms is het een statussymbool, iets wat zij heeft 'en niemand anders'.

Soms is het een reden tot grote dikke tranen, als bolletjes ongekleurd blijven of konijnen sip kijken. (Haar konijnen krijgen trouwens allemaal een kruis als mond. Werkpunt voor mezelf: ik had het dier ook niet zo hard op Nijntje moeten laten lijken...)

In een wereld vol stempels en etiketjes heb ik geen zin in een hokje voor mijn dochter. Al geef ik grif toe dat ze regelmatig het hokje 'knap vermoeiend' bewoont. En dat veel van de tips die bij de stempels en etiketjes horen, wel verf pakken als ik ze op Zanne toepas.

Dus we focussen een klein beetje op structuur. Babysteps. En op de bezorgde lolligheden in die kleine fronsende hersenpan. (Zoals: "Zullen we voor jou een kikker kopen?" Nadat ik een hele vakantie erg last had van insectenbeten. Maar ook: "Ik ga niet in de douche. Ik zal dan wel stinken. Ik wil ook stinken, dan wil niemand nog in mijn buurt komen en is er ook niemand meer boos op mij.") Dus laat ik ze wat bladeren in haar Filofax. Mij de les lezen over welke dag een fietsdag is en welke niet, en wie wanneer verjaart.

Hoe beter ze de wereld vat en snapt, hoe rustiger ze wordt, mijn wervelkindje. Nog een lange weg te gaan, nog heel veel bolletjes te kleuren. Maar ook nog zo veel dingen om te verzinnen. Want voor elke vrolijke "ik heb een goed idee!" kan ik weer een paar nee's trotseren!